Pacyfikacja wsi - zdjęcie lustracyjne fot. domena publiczna

8 maja 1943 r. partyzanci sowieccy i żydowscy dokonali zbrodni, pacyfikując polskie miasteczko charakterze wiejskim Naliboki w województwie nowogrodzkim.

Naliboki przed wojną należały do Polski. Obecnie to miejscowość w obwodzie mińskim na Białorusi.

W 1941 r. Niemcy wywieźli wszystkich żydowskich mieszkańców Naliboków. Części z nich udało się uciec do pobliskiej puszczy. Tam zgromadziło się kilkanaście tysięcy ludzi: sowieckich partyzantów, żydowskich uciekinierów, żydowskich partyzantów oraz różnych band kryminalnych.

W Nalibokach funkcjonował słaby polski oddział samoobrony zdolny odeprzeć bandę kryminalną, ale zbyt słaby, żeby stawić czoła zorganizowanym oddziałom partyzanckim.

8 maja 1943 wieś została zaatakowana przez oddziały sowieckich partyzantów pod dowództwem Pawła Gulewicza z Brygady im. Stalina. W skład atakujących wchodziły także sowieckie oddziały „Dzierżyńskiego”, „Bolszewik”, „Suworowa”. W ataku wziął również udział oddział żydowskich partyzantów, oddział Bielskich.

Żydzi w Puszczy Nalibockiej utworzyli dużą społeczność licząca ok. 1200 osób, w tym wiele kobiet i dzieci. Nazwali ją „Leśną Jerozolimą”. Społeczność utworzyła swoją siłę zbrojną, dowodzoną przez Tewje Bielskiego i jego braci. Oddział był zasilany przez uciekinierów żydowskich z likwidowanych gett. Oddział był początkowo samodzielny, od grudnia 1942 r. został podporządkowany sowieckiej partyzantce.

Miasteczko zostało dogłębnie spacyfikowane. Zamordowano 128 polskich mieszkańców podejrzewanych o przynależność do samoobrony lub AK, Zamordowano nie tylko mężczyzn, ale także dzieci i kobiety.

Dokonano ogromnych dewastacji. Spalono kościół, szkołę, pocztę, remizę i część domów mieszkalnych. Wszystko co było wartościowe, ograbiono. Zginęło także kilku napastników. Atak nastąpił około godziny 5 rano. Najpierw ostrzelano budynki z broni maszynowej. Potem zaczęła się rzeź bezbronnych cywili. Wyprowadzano z domów wszystkich mężczyzn, dorosłych i nastolatków Rozstrzeliwano ofiary w zbiorowych egzekucjach.

Po masakrze dokonanej w Nalibokach, żydowscy partyzanci Tewje Bielskiego nadal walczyli z Polakami, razem z sowietami przeciwko Zgrupowaniu Stołpeckiego AK.