HMS Cossack fot. domena publiczna autor: Royal Navy

HMS „Cossack” był brytyjskim niszczycielem zwodowanym niedługo przed IIWŚ. Nazwa, którą otrzymał, nawiązywała do nazwy słynnych z waleczności formacji wolnych ludzi na Ukrainie, a potem żołnierzy carskich, z którymi wielokrotnie walczyliśmy.

„Kozak” okazał się prawdziwym kozakiem. W lutym 1940 r. „Cossack” był członkiem morskiego zespołu, który poszukiwał na Morzu Północnym niemieckiego zbiornikowca zaopatrzeniowego „Altmark”. Ten statek przewoził brytyjskich jeńców ze statków zatopionych przez niemiecki ciężki krążownik „Admiral Graf Spee”.

Zbiornikowiec ALTMARK w Jössingfjord
fpt. domena publiczna

„Cossack” odnalazł „Altmarka” w norweskim fiordzie i dokonał nieprawdopodobnego wyczynu. Dokonał arbordażu, czyli manewru, jaki stosowano w dawnych czasach. On polegał na zetknięciu się dwóch okrętów i walce na ich pokładach. Jednakże potem niemiecki zbiornikowiec uderzył niszczyciel rufą i przyciskał go w kierunku fiordu. Tutaj decydowała róznoca w wyporności. „Altmark” miał ją na poziomie 20 tys. ton a brtyjski niszczyciel zaledwie 2,5 ty.s ton. Na szczęście bardzo mocne silniki umożliwiły niszczycielowi wydostać się z tej pułapki i ucieczkę przed zmiażdżeniem. Dokonując arbordażu uwolniono 299 brytyjskich jeńców. W walce zginęło 8 niemieckich członków załogi „Altmarka”.

Pogrzeb członków załogo Altmarka
fot. domena publiczna

Norweski rząd zaprotestował przeciw tej akcji na norweskich wodach terytorialnych i zażądał zwrotu jeńców. Rząd niemiecki też protestował, nie zważając, że oba państwa były od 3 września 1939 r. w stanie wojny.

HMS „Cossack” po niemieckiej inwazji na Norwegię w kwietniu 1940 r. wziął udział w drugiej bitwie o Narwik, podczas której brytyjska marynarka wyeliminowała 8 niemieckich niszczycieli, Sam „‘Cossack” został poważnie uszkodzony i znalazł się na mieliźnie. Dzięki przypływowi udało mu się zejść z niej i dopłynąć do Wlk. Brytanii. Wyremontowany potem wziął udział w skutecznym polowaniu na „Bismarcka”. 22 października 1941 r. został storpedowany przez niemiecka łódź podwodną U-563 i po kilku dnia