Brytyjczycy

Polityka izolacji była skuteczna dopóki Chiny były potężne, a państwa europejskie relatywnie słabe. Jednakże od XVI w., kiedy zarówno reformacja, jak i/lub odkrycia geograficzne stały się wielkim impulsem w rozwoju gospodarek państw Europy Zachodniej, a Chiny od tego czasu zaczęły wchodzić w okres stagnacji cywilizacyjnej, relacje pomiędzy nimi systematycznie się zmieniały na niekorzyść Chin.

Od XVII w. w Europie coraz silniejszą pozycję jako państwo kolonialne zajmowała korona brytyjska. Rewolucja przemysłowa, jaka dokonała się w Anglii w XVIII w., spowodowała, że Brytyjczycy wysunęli się na czołowe miejsce wśród ekonomicznych potęg Europy. Opanowanie przez nich Indii dało im mocną podstawę do dalszej ekspansji.

O ile państwa Półwyspu Iberyjskiego kładły nacisk zarówno na sferę materialną (wyzysk kolonii), jak i duchową (chrystianizacja podbitej ludności), to istotą kolonializmu brytyjskiego był handel. Na terenach Indii i Azji Wschodniej politykę brytyjską realizowała złowroga Angielska Kompania Wschodnioindyjska będąca państwem w państwie. Celami kompanii było znalezienie towarów, które można byłoby sprzedać w Chinach, oraz otwarcie chińskich portów dla nich.

To ostatnie nie przyniosło efektu. Poselstwa brytyjskie wysłane w 1793 r. oraz w 1816 r. zakończyły się niepowodzeniem. Tego drugiego cesarz nawet nie przyjął. Natomiast Brytyjczykom udało się rozwiązać pierwszy problem. Znaleziono towar, który można było sprzedać w Chinach. Tym towarem było opium.

Opium

Opium było od dawna znane w Chinach i było używane jako środek leczniczy. Pojawiło się za czasów panowania dynastii Tang w VIII w. i dotarło do Chin prawdopodobnie poprzez kupców arabskich. Zaczęto na większą skale używać opium jako używkę w końcowych latach panowania dynastii Ming i podobno ten zwyczaj zaczął się najpierw rozpowszechniać na Tajwanie, który wtedy był okupowany przez Holendrów. Potem rozprzestrzenił się na kontynent, czemu sprzyjał kryzys rządów mandżurskich oraz stagnacja i marazm społeczny.

Od trzeciej dekady XIX w. eksport opium do Chin, przede wszystkim wytwarzanego w Indiach przez Kompanię, zaczął gwałtownie rosnąć. Kompania oficjalnie nie sprzedawała tej trucizny w Chinach, lecz wynajmowała prywatnych kupców brytyjskich, którym dostarczała ten towar, a oni na własny rachunek dowozili go i sprzedawali Chińczykom.