Lin Zexu

Był Chińczykiem urodzonym w 1785 r. w rodzinie ubogiego nauczyciela w Fuzhou, stolicy nadmorskiej prowincji Fujian. Jego ojciec był ubogim nauczycielem, który nigdy nie piastował żadnego stanowiska urzędniczego. Tak więc Lin Zexu musiał polegać tylko na własnych zdolnościach. Wybitnie zdolny, zdał najwyższy egzamin państwowy, tzw. egzamin cesarski, ze wspaniałym wynikiem, otrzymując stopień jinshi, który można porównać ze stopniem doktora w szkolnictwie europejskim[3].

Następnie został zatrudniony w słynnej Akademii Hanlin, będącej najbardziej prestiżową edukacyjną instytucją w Chinach, która przez wieki pełniła rolę m.in. cesarskiego think tanku. Następnie Lin Zexu przeszedł całą ścieżkę awansów w administracji cesarskiej aż do wspomnianej funkcji generalnego gubernatora dwóch prowincji, gdzie dość skutecznie zwalczał plagę opium. Miał opinię nieprzekupnego i uczciwego urzędnika, co niesłychanie wyróżniało go na tle otoczenia.

Mianowany przez cesarza Pełnomocnym Komisarzem Cesarskim, 10 marca 1839 r. przybył do Kantonu, gdzie po zapoznaniu się z sytuacją zażądał od kupców cudzoziemskich wydania całego zapasu opium oraz podpisania deklaracji, że nigdy więcej nie będą sprzedawali opium w Chinach. Kupcy próbowali kluczyć. Najpierw wydano ponad tysiąc skrzyń, a statki angielskie zakotwiczone przy Perłowej Rzece z ładunkami ponad 20 tys. skrzyń odpłynęły na pełne morze.

Lin Zexu zmusił chiński personel cudzoziemskich faktorii od opuszczenia swoich pryncypałów a następnie zastosował ich wojskową blokadę. W ten sposób zmusił Anglików do przyjęcia swoich warunków. Brytyjski Główny Nadzorca Handlu kapitan Charles Elliot, będący przedstawicielem rządu brytyjskiego, zgodził się wydać wspomniany zapas opium w liczbie ponad 20 tys. skrzyń.

Opium poza kilkoma skrzyniami, które w celach badawczych zostały wysłane do Pekinu, zostało zmieszane z wapnem, solą i wodą, a następnie zatopione w morzu. Ta operacja ze względu na olbrzymią ilość tego towaru trwała, od 3 czerwca 1839 r., aż trzy tygodnie. Po zakończeniu tej operacji komisarz zniósł wszystkie ograniczenia nałożone na kupców brytyjskich.

Jednakże wszyscy brytyjscy kupcy, zapewne pod presją Elliota, opuścili Kanton i odmówili podpisania gwarancji o niesprowadzaniu opium do Chin. Jednocześnie rozpoczęto kontrabandę w innych częściach Chin, poza ściśle kontrolowaną prowincją Guangdong. Jednocześnie wprowadzono karę śmierci za wszystko, co było związane z opium (import, posiadanie, handel, używanie)[4].

Zastanawiające może być, dlaczego w takim razie wydano dobrowolnie tak ogromne ilości opium ze statków, które zdążyły uciec na pełne morze, pozbawiając się wielkich zysków, skoro zamierzano nie respektować chińskich zakazów. Prawdopodobnie Brytyjczycy szukali pretekstu do wojny, żeby zmusić Chiny do otwarcia granic, o czym może świadczyć fakt, że już w kwietniu Elliot zażądał przysłania armii i floty angielskiej.