Serial "Korona królów", Halina Labonarska (L) jako Królowa Jadwiga i Wiesław Wójcik (P) jako Król Władyslaw £okietek. fot. TVP/PAP autor: Marcin Makowski

Niezłomni, nieustępliwi, niepokorni, waleczni. Tak można powiedzieć o królewskiej parze: Władysławie Łokietku i Jadwidze Kaliskiej.

O Władysławie Łokietku tak pisał nasz znakomity kronikarz Jan Długosz:
„Mąż dzielny umysłem i czynem, którego nie należy oceniać ze szczupłej jaką wziął od przyrodzenia postawy, ale z bohaterskiej duszy, co w niedużym, lecz krzepkim mieszkała ciele. Od młodości aż do zgrzybiałego wieku zachował czerstwość umysłu i ciała. Gdyby kto o nim sądzić chciał z jego wzrostu, nie znalazłby nawet postawy godnej rycerza: ale ciało jego szczupłe i drobna postawa, dla której nazwano go Łokietkiem, jakby łokieć ledwo trzymającym miary, umacniała dusza wielka, nagradzając wzrost niski bohaterskimi umysłu przymiotami”.

Włdysław Łokietek i Krzyżacy
fot. domena publiczna
autor: Jan Matejko

Ojcem Władysława Łokietka był książę Kazimierz I Kujawski a matką Eufrozyna, księżniczka opolska z linii Piastów Śląskich. Tak więc Władysław był Piastem po ojcu i po matce. Jego dziadkiem był Konrad Mazowiecki, pradziadkiem Kazimierz Sprawiedliwy, a prapradziadkiem Bolesław Krzywousty.

Żoną Władysława Łokietka była księżniczka Jadwiga z linii Piastów wielkopolskich. Nazywana była kaliską, ponieważ jej ojciec Bolesław Pobożny przez dłuższy czas przebywał w Kaliszu.

Oboje byli znani z nieustępliwości i waleczności. Łokietek przez całe życie zawzięcie walczył. Jadwiga, kiedy zbuntowali się niemieccy mieszczanie Krakowa, dowodziła obroną Wawelu.

Waleczność mieli w genach po przodkach. On po awanturniczym dziadku Konradzie Mazowieckim, ona po swoim ojcu Bolesławie Pobożnym, wielkopolskim księciu, znacznie wybijającym się ponad poziom całego grona dzielnicowych książąt, który z powodzeniem walczył z naporem niemieckim.

Król Władysław Lokietek
fot. domena publiczna
autor: Jan Matejko

Jadwiga, będąc Piastówną czuła mocno związana z ojczystą ziemią. To nie była zagraniczna księżniczka nie mająca związków z ojczyzną męża, ale Polka, potomkini polskich królów. Dlatego dla niej zjednoczenie Polski miało fundamentalne znaczenie.

Władysław zaczął starania o koronę w 1316 r. Dzielnicowy książę, jakim był wtedy Łokietek, nie mógł się sam koronować, jeśli nie chciał popaść w konflikt z papiestwem, zwłaszczazwłaszcza że za króla Polski uważał się Jan Luksemburski, mający dobre relacje w Awinionie (ówczesna siedziba papiestwa). Ostatecznie papież udzielił zgodę pod warunkiem, żeby koronacja nie uszczuplała praw innych (w domyśle Luksemburczyka). Biskup Wrocławia Gerward reprezentujący Łokietka w Awininie sporo się wykosztował, żeby uzyskać tę decyzję.

Toteż koronacja pary książęcej 20 stycznia 1320 r. zawierała pewien niuans tytularny. Królewski tytuł brzmiał następująco: Władysław, z Bożej łaski król Polski, pan i dziedzic ziemi krakowskiej, sandomierskiej, łęczyckiej, Kujaw i ziemi sieradzkiej. A więc bez wymieniania Wielkopolski, która była w posiadaniu Łokietka, ale do której rościł pretensje Jan.

Jadwiga, za to, nie bawiła się w niuanse, przyjęła tytuł: Królowa całej Polski.