Ukraińcy, w odróżnieniu od Polaków, nie przeszli szkoły myślenia ukształtowanej przez romantyzm. Ich szkołę myślenia ukształtowała głównie brutalność życia w państwie sowieckim, więc im łatwiej niż nam dostosować się do „zimnych” reguł w polityce.

W Polsce ogólnie nie jest znana geopolityka Ukrainy. Ciągle pokutuje wyżej wzmiankowane mniemanie, że Ukraina nie ma specjalnego wyboru jak tylko trzymać się Polski. Poza wąską grupą naszych geopolityków praktycznie nikt w Polsce nie zna też geopolitycznej tradycji Ukrainy ani jej twórców. Ona, podobnie jak i nasza, swoimi korzeniami sięga do XIX wieku. Wtedy też zaczęły się kształtować się geopolityczne koncepcje w stosunku do Polski.

Początki geopolityki ukraińskiej zaczęły się kształtować na przełomie XIX i XX wieku – po tym, jak po kilku dekadach sporów ostatecznie zwyciężyła intelektualna koncepcja uznająca, że istnieje jeden osobny naród ukraiński, który nie jest jakąś częścią narodu rosyjskiego. Ogromną rolę w ukształtowaniu tej koncepcji odegrał najwybitniejszy ukraiński historyk Mychajło Hruszewskij.

Twórca ukraińskiej geopolityki
Za twórcę ukraińskiej geopolityki uważany jest Mykoła Michnowskyj (1872-1924). Uważał on, że ukraiński naród może przetrwać tylko wtedy, gdy będzie posiadał własne państwo. Był zdecydowanym przeciwnikiem jakieś autonomii czy federacji z sąsiadami, ponieważ uważał, że silniejsi cywilizacyjnie sąsiedzi narzucą swoje wzorce kulturowe. Za przykład podawał polonizację miejscowej elity, postępującą od XV wieku, i późniejszą od niej rusyfikację.

Według niego, Ukraina straciła takie rody jak Czartoryscy i Wiśniowieccy oraz takich ludzi jak Gogol czy Czajkowski. Michnowskyj jest właściwym twórcą idei samostijnej Ukrainy. Pod tym tytułem opublikował broszurę w 1900 roku. Michnowskyj jest ojcem duchowym niepodległego i zjednoczonego państwa ukraińskiego. To państwo chciał budować na zasadzie przeciwstawienia się Rosji i Polsce.

Uważał Moskwę za siedlisko despotyzmu, niszczące wolność innych narodów. Swoiste imperium zła. Przewidywał także konflikt z Polską z powodu zakładanej parcelacji i wywłaszczenia wielkiej własności ziemskiej Polaków na Ukrainie. Michnowskyj widział Ukrainę rozciągającą się od Karpat po Kaukaz. Potem zmodyfikował granicę przyszłego państwa na „od Sanu po Wołgę” czy nawet „od Tatr…”.