Wojna opiumowa fot. domena publiczna autor: Richard Simkin

Wojna

Pretekstem stała się śmierć pewnego Chińczyka zabitego przez pijanych angielskich marynarzy. Lin Zexu zażądał wydania sprawców. Kiedy Brytyjczycy odrzucili to żądanie i odesłali tych marynarzy do Anglii, chiński komisarz zabronił zaopatrywania brytyjskich okrętów z żywność i wodę z terytorium chińskiego. Brytyjczycy próbowali ominąć ten zakaz, poprzez dostawy prowiantu z Makau, ale Portugalczycy w obawie przed gniewem cesarza, odmówili zarówno dostaw prowiantu jak również prowadzenia handlu brytyjskimi towarami.

I faza wojny

W międzyczasie dopłynął statek Thomas Coutts wynajęty przez kwakrów, którzy oczywiście nie mieli zamiaru handlować opium. Brytyjskie okręty wojenne zablokowały ujście Perłowej Rzeki a następnie ostrzegawczo ostrzelały brytyjski statek Royal Saxon, który miał zamiar pójść w ślad kwakrów. 3 listopada 1839 r. HMS Volage i HMS Hyacinth które przypłynęły z posiłkami zaatakowały flotylle chińskich dżonek wojennych zatapiając cztery z nich.

W odpowiedzi na to Chińczycy zerwali wszelkie kontakty z Brytyjczykami., którzy zresztą wysłali następne posiłki. Tym razem siły Europejczyków były znaczniejsze. Armada dowodzona przez kontradmirała George’a Elliota składała się z 20 okrętów wojennych i 4 tys. żołnierzy oraz z 32 statków pomocniczych.

Admirał Elliot zablokował Kanton a następnie z większością swojej floty popłynął na północ, gdzie jak sądził uda mu się nawiązać kontakt z dworem cesarskim i zmusić Chiny do przyjęcia brytyjskich warunków. Jednakże władze prowincji Fujian i Zhejiang kategorycznie odmówiły wszelkich kontaktów zgodnie z instrukcjami otrzymanymi z pekińskiego dworu. W związku tym, kontradmirał zdecydował popłynąć jeszcze bardziej na północ i dokonał desantu w zatoce Hangzhou, gdzie utworzył stała bazę.

Następnie zdecydował się zagrać va banque w postaci stworzenia zagrożenia dla dworu cesarskiego w Pekinie. Flota brytyjska pożeglowała dalej na północ i zakotwiczyła się na wysokości wielkiego miasta Tianjin, leżącego niedaleko Pekinu. Ta demonstracja siły i gotowości do uderzenia w serce cesarstwa przyniosła skutek. Spanikowany dwór zdecydowany na usunięcie bezpośredniego zagrożenia za wszelką cenę. zdecydował się iść na ustępstwa.

Brytyjczycy zażądali:
– rekompensaty za utracone opium
– pokrycie kosztów wojennych
– otwarcie portów dla handlu i zniesienie w tym względzie ograniczeń
– nawiązanie stosunków na zasadzie równości
– wydzierżawienie jakiejś wyspy, gdzie mogliby założyć bazę